Kanon nedir?

Kanon, bir ezginin belirli zaman aralıkları ile ayrı partiler tarafından sıkı taklit yöntemi ile seslendirildiği bir eser türüdür.

Ses girişleri, dizinin türlü katlarında tekrarlama yoluyla birbirini izler. İki, üç veya daha çok seslerin aynı melodiyle birbiri arkasından aynı zamanda çalınması veya söylenmesidir.

Yunancadan gelen kanon sözcüğü kanun, kural anlamına gelmektedir. 14. yüzyıl müziğinde İtalyan ve Fransız besteciler tarafından sık sık kullanılan caccia (Kaccia) adını alan kanon 15. yüzyıldan 16. yüzyıla kadar fuga (kaçış) sözcüğü ile adlandırılmıştır. 15. yüzyılın sonları ve 16. yüzyılın başlarından kanon özellikle Fransız Felemenk Okulu bestecilerince en gelişmiş çağına ulaşmıştır.

Kanonda önce başlayan partiye öncü denir. Öncüye cevap veren partiyede artçı denir. Kanon türleri artçının giriş özelliklerine göre adlandırılır. Sekizlide kanon, iki ölçü arayla kanon vs. gibi. Kanonlar eşliksiz, eşlikli olabilecekleri gibi yapı özelliklerine göre çenber ve sürekli kanonda olabilirler.

İki sesli kanonlarda, en az iki kişi bir parçayı art arda çalar ya da seslendirir. 2 numara ile işaretlenmiş kısma birinci kişi geldiğinde, ikinci kişi parçaya başlar. Bu şekilde iki kişi aynı parçayı birlikte peşpeşe çalmış ya da söylemiş olur. Kanon yapılabilen parçalar buna uygun oluşturulmuş parçalardır. Her parça müzikte kanon yapılamaz.

Kanon, sadece iki kişi değil iki grupla da yapılabilir. Özellikle, koro çalışmalarında sıklıkla gördüğümüz bu uygulamada, koronun bir kısmı önce başlar, diğer kısmı ardından aynı parçaya en baştan giriş yapar. Kanonda, parçaya ilk girişi yapan kişiye ya da gruba “öncü”, sonradan başlayan kişiye ya da gruba ise “artçı” denir.

Kanonun kaç sesli olduğu parçanın başında; artçının giriş yapacağı kısım ise parçanın içinde sayı ya da harfler ile belirtilir. Kanon, çok sesli müziğin her kademedeki ve her müzik zevkindeki kesimler tarafından beğenilen bir müzik icrasıdır.

Kanon nasıl okunur?

Kanonun kaç sesli olduğu melodinin üzerine yazılan harf veya sayılardan anlaşılır. Kanon icrasında önce bir parti başlar. O parti (A ya da 1) yazan yere geldiğinde ikinci parti baştan başlar. Böylece partiler bir birini taklit ederek aynı melodiyi çok sesli hale getirirler. Kanon ayrı bir tür olarak karşımıza çıktığı gibi birçok sonat ve senfonide bir bölüm olarakta karşımıza çıkar.

Sözlükte "kanon" ne demek?

1. Belirgin aralıklarla ilerleyen iki ya da daha çok sesin oluşturduğu kompozisyon.

Kanon kelimesinin ingilizcesi

[Kanon] n. canon, church law, accepted principle, criterion, list of Christian saints, books of the Bible recognized by the Christian church
n. cannon, large gun
n. canoe, kayak
Köken: Fransızca

Son eklenenler

ıvs

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç